بیانیه به روزنامه FAZ: بازنمایی یکسویه و ادعاهای بیپشتوانه
۹ آبان ۲۵۸۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶)
به تحریریه راین-ماین
روزنامه فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ (FAZ)
موضوع: گزارش شما در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ – بازنمایی یکسویه و ادعاهای بیپشتوانه
خانمها و آقایان گرامی،
شما در گزارش خود با عنوان «اعطای جایزه به پسر شاه، ایرانیان برونمرزی را دوپاره میکند» شاهزاده رضا پهلوی را به درستی رهبر اپوزیسیون خواندهاید. از همین رو وزندهی این مطلب برای ما شگفتآور بود. به صداهای منتقد فضای زیادی دادهاید، اما از پشتیبانی گسترده و مستند تقریباً سخنی در میان نیست. یک گزارش میتواند لحنی بیطرفانه داشته باشد و با این حال، از راه گزینش مطالب، تصویری کج از کل ماجرا به دست دهد.
اختلافهای سیاسی میان ایرانیان برونمرزی از این جایزه آغاز نشده و از دیرباز وجود داشته است. اما تیتر این برداشت را القا میکند که دعوت از شاهزاده رضا پهلوی این دوپارگی را پدید آورده است. مهمتر آن بود که نشان داده شود دیدگاههای گوناگون به راستی چه پشتوانه اجتماعی دارند.
بنا بر اعلام پلیس، حدود ۲۵۰ هزار نفر در ۱۴ فوریه ۲۰۲۶ در گردهمایی مونیخ با حضور شاهزاده رضا پهلوی شرکت کردند – روزنامه شما خود این را گزارش کرده است. به گفته شاهزاده رضا پهلوی، نزدیک به یک و نیم میلیون ایرانی در سراسر جهان به فراخوان او پاسخ دادند. در برابر، «ایران گلوبال» روز بعد به نقل از پلیس برای گردهمایی جمهوریخواهان در بروکسل تنها ۷۰۰ شرکتکننده گزارش کرد. بیگمان چنین ارقامی جایگزین انتخابات نیستند. اما کسی که میخواهد پشتوانه سیاسی را ارزیابی کند، نمیتواند به سادگی آنها را نادیده بگیرد.
همچنین گفته کلی یک سخنران ناشناس مبنی بر اینکه مردم ایران «نه شاه میخواهند نه ملا» میبایست از نظر روزنامهنگاری سنجیده و در بافت خود قرار داده میشد. گزارش شما هیچ شاهد قابل بررسی از اعتراضات برای آن ارائه نمیدهد. در حالی که شعار «جاوید شاه» و پشتیبانی آشکار از شاهزاده رضا پهلوی بخشی از واقعیت مستند این جنبش اعتراضی است.
افزون بر این، شعار «نه شاه نه ملا» را سازمان مجاهدین خلق (MEK/PMOI) نیز رواج میدهد. این سازمان با پیشینه حملات تروریستی گذشته شناخته میشود و تا سال ۲۰۱۲ در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا قرار داشت. پیامهای سیاسی آن نباید بدون بررسی به عنوان صدای مردم ایران تعمیم داده شود.
بنیاد یک بیانیه پشتیبانی با ۱۷۴۶ امضا دریافت کرده است. دادخواست Change.org با عنوان «جایزه آزادی ۲۰۲۶ برای مردم ایران – به نمایندگی شاهزاده رضا پهلوی» تاکنون بیش از ۳۲ هزار امضا گرد آورده است. افزون بر آن، بیانیههای پشتیبانی از سوی ۴۳ سازمان و شبکه، ۲۰۲ ورزشکار ایرانی، بازماندگان و زندانیان سیاسی پیشین و چهار ائتلاف سیاسی و مدنی دیگر صادر شده است. یازده سازمان جمهوریخواه و فراحزبی نیز صراحتاً از این تصمیم پشتیبانی کردهاند. بنابراین پشتیبانی از شاهزاده رضا پهلوی فراتر از محافل سلطنتطلب است.
جایزه آزادی به مردم ایران تقدیم شده است و شاهزاده رضا پهلوی آن را به امانت دریافت میکند. این نه تاجگذاری است و نه پیشداوری درباره شکل حکومت آینده. کسی که از اپوزیسیونی سرکوبشده، پیش از رهایی، مشروعیتی برآمده از انتخابات آزاد سراسری میخواهد، خود دیکتاتوری را به مانعی برای هرگونه رهبری پذیرفتهشده دوران گذار تبدیل میکند.
ما در حال حاضر شاهزاده رضا پهلوی را تنها چهره واقعبینانه برای رهبری گذاری سامانیافته به دموکراسی میدانیم. او باید با باورها، گفتهها و کنش سیاسی خود سنجیده شود، نه با اینکه آیا علناً از پدرش فاصله میگیرد یا نه. امروز بسیاری از ایرانیان دوران پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی را به گونهای دیگر میبینند و از نو ارزیابی میکنند. با توجه به شرایط جنگ سرد و تهدید اتحاد جماهیر شوروی و نیروهای کمونیست و اسلامگرا، بسیاری بر این باورند که کارهای او در آن زمان درست بود. با این حال، پرداختن به این تاریخ نباید به پیشداوری درباره پسرش تبدیل شود.
از این رو از شما میخواهیم که از بازنمایی یکسویه پرهیز کنید، ادعاهای بیپشتوانه را نقادانه بررسی کنید و صداهای مستند پشتیبانان را به شکلی شایسته در نظر بگیرید. روزنامهنگاری مستقل نباید دیدگاه خاصی را به خوانندگان القا کند. وظیفه آن، بازتاب منصفانه و متوازن دیدگاههای گوناگون و واقعیتهای پشت آنهاست – تنها در این صورت خوانندگان میتوانند آزادانه و آگاهانه نظر خود را شکل دهند. ما همین معیار را در گزارشهای شما درباره شاهزاده رضا پهلوی و جنبش آزادیخواهی ایران انتظار داریم.
آینده ایران در دست ایرانیان است. خواهشمندیم به این صدا نیز جای دهید.
با احترام
انجمن پزشکان میهندوست ایران
